Snapshot ve Yedekleme Stratejileri

Sunucunuzun diski bozuldu, ransomware saldırısına uğradınız veya yanlışlıkla production veritabanını sildiniz - bu senaryolardan herhangi biri gerçekleştiğinde elinizde güncel bir yedek yoksa, veri kaybı kaçınılmazdır. Bulut sunucu yedekleme stratejisi, "yedek alıyor muyuz?" sorusunun ötesinde "ne kadar hızlı kurtarabiliriz?" sorusuna yanıt verir. Bu rehberde snapshot ve yedekleme farkını, 3-2-1 kuralını, RPO/RTO hesaplamayı ve otomatik yedekleme kurulumunu ele alıyoruz.

Yedekleme Neden Kritik?

Veri kaybının en yaygın nedenleri: donanım arızası, insan hatası (yanlış komut, yanlış dosya silme), yazılım hataları, siber saldırılar (ransomware) ve doğal afetlerdir. Yedekleme olmadan bu senaryoların herhangi birinde kurtarma şansınız sıfıra yakındır.

RPO ve RTO: Kurtarma Hedeflerinizi Belirleyin

Yedekleme stratejisi oluşturmadan önce iki kritik metriği belirlemeniz gerekir:

Bir e-ticaret sitesi için RPO 5 dakika ve RTO 15 dakika olabilirken, kişisel bir blog için RPO 24 saat ve RTO birkaç saat kabul edilebilir. Bu değerler yedekleme sıklığınızı ve yönteminizi belirler.

Snapshot ve Yedekleme Arasındaki Fark

3-2-1 Yedekleme Kuralı

Endüstri standardı olan 3-2-1 kuralı, modern altyapılarda 3-2-1-1-0 olarak genişletilmiştir:

• 3 kopya Verinin orijinali + 2 yedek kopya. Tek yedek yeterli değildir çünkü yedek de bozulabilir.
• 2 farklı medya Örneğin: sunucu diski + S3 uyumlu object storage. Aynı disk türünde iki kopya, aynı arıza moduna açıktır.
• 1 offsite (uzak lokasyon) En az bir kopya farklı veri merkezinde veya coğrafi bölgede olmalı. Aynı veri merkezindeki yangın/sel her iki kopyayı da yok edebilir.
• 1 immutable (değiştirilemez) kopya Ransomware saldırılarına karşı en az bir kopya yazma korumalı (immutable) olmalı. S3 Object Lock veya WORM depolama bu amaçla kullanılır.
• 0 hata (doğrulanmış geri yükleme) Düzenli olarak yedekten geri yükleme testi yapılmalı. Test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz.

Yedekleme Otomasyonu Kurulumu

rsync ile Artımlı Yedekleme

rsync, yalnızca değişen dosyaları aktardığı için artımlı yedekleme için idealdir. SSH üzerinden uzak sunucuya güvenli yedekleme yapabilirsiniz.

#!/bin/bash
DATE=$(date +%Y-%m-%d_%H-%M)
BACKUP_DIR="/backup"
REMOTE="backup-user@backup-server:/backups/myserver"

# Veritabanı yedeği
mysqldump --all-databases --single-transaction \
  --routines --triggers | gzip > "${BACKUP_DIR}/db-${DATE}.sql.gz"

# Dosya yedeği (artımlı - yalnızca değişenler)
rsync -avz --delete \
  --exclude='node_modules' \
  --exclude='.cache' \
  /var/www/ "${BACKUP_DIR}/files/"

# Uzak sunucuya gönder (offsite kopya)
rsync -avz -e "ssh -p 2222" \
  "${BACKUP_DIR}/" "${REMOTE}/"

# 30 günden eski yerel yedekleri temizle
find "${BACKUP_DIR}" -name "db-*.sql.gz" -mtime +30 -delete

echo "[$(date)] Yedekleme tamamlandı" >> /var/log/backup.log

# Her gece 03:00'te yedekleme çalıştır
crontab -e
0 3 * * * /opt/scripts/backup.sh >> /var/log/backup-cron.log 2>&1

Veritabanı yedekleme otomasyonu hakkında daha detaylı bilgi için MySQL resmi mysqldump dokümantasyonunu inceleyebilirsiniz.

Yedekleme Testi ve Doğrulama

Test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz. Ayda en az bir kez yedekten geri yükleme testi yapın:

# 1. Veritabanı yedeğini test sunucusunda geri yükle
gunzip -c db-2026-03-20.sql.gz | mysql -u root -p test_restore_db

# 2. Tablo sayısını ve kayıt sayısını doğrula
mysql -u root -p -e "SELECT COUNT(*) FROM test_restore_db.users;"

# 3. Dosya bütünlüğünü kontrol et
find /backup/files/ -type f | wc -l
find /var/www/ -type f | wc -l

Yedekleme stratejinizi Hosted Cloud bulut sunucuları üzerinde kolayca uygulayabilirsiniz. Snapshot özelliği ile kritik değişiklikler öncesi anlık görüntü alabilir, kaynak izleme rehberimizle yedekleme süreçlerinin performans etkisini izleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sonuç

Yedekleme stratejisi, RPO ve RTO hedeflerinizle başlar. 3-2-1-1-0 kuralını uygulayın: farklı medyada, farklı lokasyonda, değiştirilemez ve test edilmiş yedekler tutun. Snapshot'ı hızlı geri dönüş için, rsync/mysqldump tabanlı yedeklemeyi felaket kurtarma için kullanın. En önemlisi: düzenli geri yükleme testi yapın.